Bewering: Het begrip 'islamofobie' is uitgevonden door ayatollah Khomeini om kritiek op de islam onmogelijk te maken onjuist!

Door wie:

De uitspraak dat de term 'islamofobie' werd gelanceerd door de Iraanse leider ayatollah Khomeini om kritiek op de islam onmogelijk te maken is geregeld en in verschillende varianten gedaan. Zo verklaarde de Franse essayist Brückner in een interview met Trouw eerder dit jaar: "'islamofobie' werd gelanceerd door de Iraanse ayatollah Khomeini om kritiek op zijn religie gelijk te stellen aan racisme". 

Een variant op deze uitspraak is dat de term islamofobie een uitvinding is van de Organisatie Islamitische Conferentie (OIC).

Waar is de uitspraak op gebaseerd:

Voor zover te achterhalen hebben Caroline Fourest en Fiammetta Venner in hun boek Tirs Croisés voor het eerst beweerd dat 'Islamofobie' na de revolutie in Iran in 1979 is bedacht door ayatollah Khomeini die vrouwen islamofoob noemde wanneer ze weigerden een hoofddoek te dragen, maar ook Salman Rushdie islamofobie verweet omdat hij de islam bekritiseerde.

Klopt het ook?

Voorzover nu bekend werd de term islamofobie werd voor het eerst gebruikt in het Frans - als 'islamophobie' - in 1910. Alain Quellien gebruikte de term in het boek La politique musulmane dans l’Afrique Occidentale. Volgens Brian Whitaker werd het daarna gebruikt in academische recensies van het boek, en in 1918 in een biografie van de Profeet Mohammed door de Franse schilder Étienne Dinet, een bekeerling.

Volgens Trouw verscheen de term voor het eerst in 'Oxford English Dictionary' in 1923.

De christelijke Palestijns-Amerikaanse literatuurwetenschapper Edward Said gebruikte islamofobie in het artikel 'Orientalism Reconsidered', Cultural Critique (1985). Hierin stelt Said dat 'vijandigheid tegen Islam' in het 'moderne Christelijke Westen' historisch hand in hand gaan en gevoed worden uit dezelfde bron als antisemitisme. Een studie van het westerse beeld van 'de Oriënt' kan volgens Said inzicht geven in het functioneren van antisemitisme.

Sinds de jaren ’80 wordt de term in Engeland geregeld gebruikt. Na de Rushdie-affaire en de eerste Golfoorlog won de term islamofobie ook buiten Engeland verder aan populariteit, zeker toen de term in 1997 gepopulariseerd werd door een rapport van de Runnymede Trust, een Britse antiracistische denktank.

Conclusie

Islamofobie is een omstreden term (zie hiervoor ook Islamofobie, moslimdiscriminatie, moslimhaat) en er zijn zeker voorbeelden te vinden van islamitische leiders, de OIC, of gewone moslims die de term misbruiken om kritiek op de islam onmogelijk te maken. 

De bewering dat de term is uitgevonden door Khomeini of de OIC is echter onjuist.

Delen: